Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modyfikacje systemu...

31 Grudzień 2020 
Od 14 grudnia ub.r. zamawiający i wykonawcy mogą korzystać ze zmienionego systemu do...

Kanał przez Mierzeję Wiślaną

31 Grudzień 2020 
Budową drugiego etapu budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną, drogi wodnej z...

Fundusz Inwestycji Lokalnych

31 Grudzień 2020 
Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych – czyli program bezzwrotnego wsparcia dla...

Stosowanie klauzul społecznych

Data publikacji: 07-11-2017 Autor: Sylwia Mosur-Blezel
Stosowanie klauzul...

Omawiamy trudności pojawiające się w związku ze stosowaniem klauzul społecznych, na które wskazała Najwyższa Izba Kontroli w protokole jednej z przeprowadzonych kontroli.

Klauzule społeczne w zamówieniach publicznych to rozwiązania prawne umożliwiające realizację celów społecznych w udzielanych zamówieniach publicznych. Klauzule te stanowią odstępstwo od zasady stosowania kryteriów oceny ofert dotyczących przedmiotu zamówienia i umożliwiają wybór wykonawcy na podstawie jego cech lub właściwości. Dzięki ocenie cech wykonawcy na etapie wyboru oferty najkorzystniejszej, poza realizacją danego zamówienia, mogą zostać osiągnięte także inne społecznie korzystne cele, np. zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem zawodowym i społecznym (m.in. niepełnosprawnych lub bezrobotnych).


Pierwszą możliwość stosowania klauzul społecznych w ustawodawstwie krajowym wprowadziła nowelizacja pzp z 2009 r. W ówczesnym stanie prawnym stosowanie tych klauzul nie było obowiązkowe. W lipcu 2015 r. Rada Ministrów wydała Zalecenia w sprawie stosowania przez administrację rządową klauzul społecznych w zamówieniach publicznych, uznając, że instytucje publiczne zobowiązane są nie tylko do dokonywania wydatków publicznych zgodnie z przepisami pzp przy zachowaniu najkorzystniejszej relacji jakości do ceny, ale także do wspierania realizacji polityk publicznych, w tym polityki społecznej. Obowiązek stosowania klauzul społecznych został natomiast wprowadzony kolejnymi zmianami pzp, które weszły w życie 28 lipca 2016 r., i dotyczy on zamówień na usługi lub roboty budowlane.

Stosowanie klauzul społecznych przez jednostki administracji rządowej i samorządowej było przedmiotem kontroli NIK. Kontrola ta była prowadzona od 1 czerwca do 6 października 2016 r. łącznie w 29 jednostkach:
 

  • Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Urzędzie Zamówień Publicznych i Głównym Urzędzie Statystycznym oraz czterech ministerstwach: Finansów; Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej; Edukacji Narodowej; Środowiska – tj. w jednostkach administracji rządowej;
  • ośmiu jednostkach samorządu terytorialnego z województw: mazowieckiego, łódzkiego, podkarpackiego i pomorskiego (dalej: jst);
  • 14 podmiotach, które zobowiązały się do zastosowania klauzuli społecznej w udzielonym zamówieniu publicznym, tj. u wykonawców, i objęła okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 kwietnia 2016 r. Szczegółowy protokół ustaleń kontroli dostępny jest na stronie: https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/16/004/.

Przygotowanie postępowania z uwzględnieniem klauzul społecznych

Kontrola NIK wskazała na trudności i nieprawidłowości w stosowaniu klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Zdaniem NIK kluczowe znaczenie dla prawidłowej i skutecznej realizacji przez zamawiających zamówień publicznych uwzględniających klauzule społeczne ma odpowiednie przygotowanie się zamawiających do tego procesu, m.in. określenie spodziewanych skutków społecznych, rozpoznanie rynku potencjalnych wykonawców oraz zidentyfikowanie zamówień, w których możliwe jest zastosowanie klauzul. Ponieważ tematyka stosowania klauzul społecznych jest stosunkowo świeża, przed określeniem konkretnych wymagań dla wybranych klauzul przydatne może być przeprowadzenie analizy potrzeb rynku pracy i zidentyfikowanie grupy osób wymagających wsparcia. Pomocny może być też kontakt z instytucjami zajmującymi się aktywizacją bezrobotnych albo odpowiedzialnymi za pomoc społeczną.


W żadnej z kontrolowanych instytucji nie korzystano z odpłatnej pomocy podmiotów zewnętrznych w zakresie ustalenia wartości szacunkowej zamówień, gdyż szacunków tych dokonywali pracownicy zamawiającego. W przypadku prawie każdego postępowania o zamówienie publiczne, które zostało skontrolowane przez NIK, fakt zastosowania klauzul społecznych nie wpływał na oszacowanie wartości zamówienia.

[...]

Sylwia Mosur-Blezel
główny specjalista w instytucji współfinansującej projekty unijne i środowiskowe; odznaczona przez Prezydenta RP brązowym medalem za długoletnią służbę

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne