Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Netto czy brutto?

01 Grudzień 2017 
Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie rozstrzygnął przetarg na...

Wytyczne w sprawie zamówień...

01 Grudzień 2017 
Komisja Europejska otworzyła konsultacje dotyczące projektu Wytycznych w sprawie zamówień...

Procedury antykorupcyjne

01 Grudzień 2017 
Projekt ustawy o jawności życia publicznego za brak firmowych procedur antykorupcyjnych...

Upływ terminu związania ofertą

Data publikacji: 03-10-2017 Autor: Magdalena Falkowska

Czy sytuacja, w której wykonawca samodzielnie nie przedłużył terminu związania ofertą – podobnie jak niewyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu – powinna skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7a pzp?

Czy jako najkorzystniejszą można wybrać ofertę po upływie terminu jej związania? A może ofertę taką należy odrzucić? Czy wykonawca musi samodzielnie przedłużać termin związania ofertą, aż do momentu rozstrzygnięcia postępowania? Wiele pytań związanych ze skutkiem upływu terminu związania ofertą w postępowaniu w sprawie zamówienia publicznego pozostaje otwartych. Wszystkie one sprowadzają się do jednej kwestii: charakteru prawnego terminu związania ofertą w postępowaniu w sprawie zamówienia.

Znaczenie terminu związania ofertą

Pojęcie terminu związania ofertą jest ściśle związane z charakterem oferty stanowiącej oświadczenie woli podmiotu prawa cywilnego (w tym wypadku wykonawcy), wyrażające stanowczą wolę zawarcia umowy. Na gruncie pzp za ofertę uznaje się oświadczenie wykonawcy wyrażone zazwyczaj w formularzu ofertowym, będące jednostronnym zobowiązaniem wykonawcy do wykonania oznaczonego świadczenia na rzecz zamawiającego, jeżeli oferta złożona przez wykonawcę zostanie uznana za najkorzystniejszą1.


Zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie cywilnym oferta staje się wiążąca, gdy zostaje złożona adresatowi, tzn. z chwilą gdy dociera do niego w taki sposób, że może się on zapoznać z jej treścią. W postępowaniu w sprawie zamówienia publicznego zamawiający zapoznaje się z ofertami najwcześniej w momencie ich otwarcia. Do tego czasu oferta może być zmieniona lub wycofana.

Zasadą wynikającą z art. 66 § 2 ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc) jest to, że oferta wiąże przez okres oznaczony przez oferenta w jej treści, zwany terminem związania ofertą. Przepisy prawa zamówień publicznych zawierają natomiast rozwiązanie, zgodnie z którym to nie oferent składający ofertę wskazuje termin, w którym oczekuje odpowiedzi, ale zamawiający określa, jak długo będzie trwał okres związania ofertą wykonawców w danym postępowaniu, z uwzględnieniem terminów określonych w art. 85 pzp.

Spory w doktrynie i orzecznictwie

Doktryna i orzecznictwo nie są zgodne co do tego, kiedy oferta złożona w postępowaniu w sprawie zamówienia publicznego ostatecznie wygasa, w szczególności czy upływ terminu związania ofertą powoduje, że oferta w takim kształcie, w jakim została złożona, przestaje istnieć.

Część doktryny i orzecznictwa wskazywała na niemożność wyboru oferty najkorzystniejszej po terminie związania. Taki też pogląd prezentowała KIO w niektórych swoich wyrokach:
 

  • Wyrok KIO z 31 stycznia 2013 r. (KIO 109/13)


„(…) na gruncie postępowania o udzielenie zamówienia, wraz z upływem oznaczonego okresu, w którym wykonawca był swoją ofertą związany, oferta wygasa. Tym samym staje się ona ofertą jedynie w znaczeniu historycznym lub substratem materialnym oferty, a nie wiążącym wykonawcę oświadczeniem woli o gotowości zawarcia umowy na określonych w ofercie warunkach. Także przyjęcie oferty, która wygasła, nie będzie zgodne z warunkami przetargu determinowanymi przez przepisy ustawy, ale będzie przyjęciem nowej, innej oferty” (zob. też wyrok KIO z 24 września 2012 r., KIO 1924/12).

Przeciwnicy podejścia formalistycznego wychodzą od celu instytucji związania ofertą i przez pryzmat tego celu interpretują przepisy:

 

  • Uchwała KIO z 11 sierpnia 2015 r. (KIO/KD 43/15)


„Przepisy ustawy PZP nie wyłączają możliwości badania, oceny i wyboru oferty, której termin związania upłynął. Pomimo upływu terminu związania ofertą można zawrzeć umowę w sprawie zamówienia publicznego. Upływ terminu związania ofertą powoduje jedynie, że wykonawca nie ma obowiązku zawarcia umowy, a co za tym idzie – nie ponosi negatywnych konsekwencji nie zawarcia umowy”.

Próba rozstrzygnięcia przez TSUE

Krajowa Izba Odwoławcza podjęła próbę rozstrzygnięcia tych rozbieżności, zwracając się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE). W sprawie będącej przedmiotem odesłania prejudycjalnego zamawiający zwrócił się do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie pierwotnego 90-dniowego terminu związania ofertą o kolejne 60 dni. Po rozstrzygnięciu postępowania jeden z wykonawców wniósł odwołanie, podnosząc, że wykonawcy, którzy nie przedłużali samodzielnie terminu związania ofertą po upływie dodatkowych 60 dni (o tyle przedłużono termin związania ofertą na wezwanie zamawiającego), powinni byli zostać wykluczeni z udziału w postępowaniu.

[...]

Magdalena Falkowska
adwokat, nauczyciel akademicki, przewodnicząca Sekcji Prawa Zamówień Publicznych przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne