Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Netto czy brutto?

01 Grudzień 2017 
Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie rozstrzygnął przetarg na...

Wytyczne w sprawie zamówień...

01 Grudzień 2017 
Komisja Europejska otworzyła konsultacje dotyczące projektu Wytycznych w sprawie zamówień...

Procedury antykorupcyjne

01 Grudzień 2017 
Projekt ustawy o jawności życia publicznego za brak firmowych procedur antykorupcyjnych...

Skutki braku wniesienia wadium

Data publikacji: 02-10-2017 Autor: Małgorzata Filipek
Tagi:    wadium   siwz   gwarancja

Aby gwarancja wadialna skutecznie zabezpieczała interesy zamawiającego, dokument gwarancyjny musi spełniać wymogi formalnoprawne, a samo wadium musi zostać wniesione w odpowiednim terminie i wysokości.

Wadium jest jedną z kluczowych instytucji w systemie zamówień publicznych, która de facto nigdy nie została zdefiniowana w pzp. Dla wyjaśnienia tego pojęcia należy odwołać się do art. 704 § 1 ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc), zgodnie z którym za wadium uważa się sumę pieniężną lub odpowiednie zabezpieczenie zapłaty tej sumy wnoszone pod rygorem niedopuszczenia do uczestnictwa w przetargu lub aukcji.

Podstawowym celem wadium jest stworzenie swoistej bariery finansowej, która ma zagwarantować, że w postępowaniu wezmą udział podmioty faktycznie zainteresowane realizacją zamówienia. Ponadto wadium stanowi zabezpieczenie zamawiającego przed ewentualną zmową nieuczciwych wykonawców (zob. wyrok KIO z 2 kwietnia 2015 r., KIO 532/15, KIO 534/15) oraz gwarancję odszkodowania w przypadku, gdy podmiot wybrany w wyniku przeprowadzenia procedury będzie uchylać się od zawarcia umowy (zob. wyrok KIO z 27 kwietnia 2009 r., KIO/UZP 488/09).

W postępowaniach o wartości poniżej tzw. progów unijnych zamawiający może żądać od wykonawców wniesienia wadium, a w postępowaniach o wartości, która jest równa tym progom lub je przekracza – jest do tego zobligowany. Jeśli zamawiający zdecyduje się na zastosowanie wadium fakultatywnego, to jest on zobowiązany do respektowania wszelkich zasad odnoszących się do tej instytucji określonych w pzp, w tym w zakresie formy i wysokości wadium oraz zasad jego zwrotu.

Skuteczność wniesienia wadium

O skuteczności wniesienia wadium można mówić, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:


1) zostało ono wniesione przed upływem terminu składania ofert (art. 45 ust. 3 pzp);
2) zostało złożone w wymaganej przez zamawiającego wysokości (art. 45 ust. 4 pzp);
3) zostało wniesione w formach określonych w pzp (art. 45 ust. 6 pzp);
4) zabezpiecza interesy zamawiającego przez możliwość uzyskania lub zatrzymania kwoty wadialnej w pełnym zakresie (art. 46 ust. 4a i ust. 5 pzp).

Aby gwarancja skutecznie zabezpieczała interesy zamawiającego, dokument gwarancyjny musi zawierać zobowiązanie gwaranta do nieodwołalnej i bezwarunkowej zapłaty kwoty wadium na pierwsze żądanie zamawiającego uzasadnione oświadczeniem, że w przypadku wykonawcy zaszły okoliczności, o których mowa w art. 46 ust. 4a i ust. 5 pzp. Przy czym wymóg, by dokument gwarancji zawierał tego rodzaju sformułowania, powinien być zawarty w siwz.

O bezwarunkowości zapłaty gwarancji powinna rozstrzygać jej treść, ustalona na podstawie przyjętych reguł oświadczeń woli (art. 65 kc). Jeżeli z treści gwarancji wynika, że wymagana kwota zostanie wypłacona pod jakimikolwiek warunkami bądź że gwarancja dopuszcza możliwość odwołania jej przez gwaranta przed upływem terminu, w jakim obowiązuje, itp., to tak wniesione wadium nie spełnia swej roli, jaką jest ochrona zamawiającego przed niesolidnym wykonawcą (zob. wyrok KIO z 7 czerwca 2016 r., KIO 856/16, KIO 860/16).


Braki formalnoprawne w zakresie wnoszenia wadium skutkują uznaniem braku wniesienia wadium, mimo że fizycznie zamawiający je otrzymał.

Wniesienie wadium po terminie składania ofert

Wniesienie wadium w wymaganym terminie oznacza dostarczenie go zamawiającemu w wyznaczonych ramach czasowych, które odnoszą się nie tylko do dnia, ale także do konkretnie wskazanej w dokumentacji postępowania godziny (zob. wyrok KIO z 24 stycznia 2014 r., KIO 66/14). Wniesienie wadium po upływie wskazanej godziny, mimo że wyznaczony dzień jeszcze nie minął, oznaczać więc będzie brak skuteczności jego wniesienia, tj. uznanie, iż oferta nie została zabezpieczona wadium, a zamawiającemu nie przysługują uprawnienia związane z tą instytucją.

 

  • Wyrok KIO z 11 sierpnia 2016 r. (KIO 1390/16)


„(…) o prawidłowości wniesienia wadium przed upływem terminu składania ofert nie przesądza, czy do oferty załączono potwierdzenia jego wniesienia, gdyż decydujące znacznie ma okoliczność, czy faktycznie środki pieniężne lub dokumenty utożsamiające pozostałe formy wadium znalazły się w dyspozycji zamawiającego w wymaganym terminie”.

 

  • Wyrok KIO z 16 grudnia 2015 r. (KIO 2640/15)


„Wniesieniem wadium nie jest jego ustanowienie (zawarcie umowy gwarancji), czy posiadanie przez wykonawcę gwarancji wadialnej albo zlecenie przelewu w banku wykonawcy. Wniesienie wadium jest przekazaniem go do rąk zamawiającego – uznanie kwoty pieniężnej przez bank zamawiającego przed upływem składania ofert albo doręczenie mu stosownego dokumentu, o którym mowa w art. 45 ust. 6 pkt 2–5 p.z.p.”

Niezależnie od formy, jaką wykonawca wybierze dla wniesienia wadium, „władztwo” nad tym wadium musi do określonego momentu zostać przeniesione z wykonawcy na zamawiającego. W przypadku wadium pieniężnego pieniądze muszą zostać wpłacone na rachunek bankowy, w przypadku innych form dany dokument musi zostać złożony zamawiającemu. Dokument jest bowiem nośnikiem wadium, a jego posiadanie (oryginału) stanowi warunek sine qua non skuteczności zabezpieczenia i możliwości wystąpienia o zapłatę. Racjonalnym podejściem do oceny skuteczności wniesienia wadium w danym postępowaniu jest uczynienie punktem wyjścia dla tej oceny założenia, że formy inne niż pieniężna muszą dawać zamawiającemu taką samą pewność co do posiadania zabezpieczenia, jaką daje zamawiającemu wadium pieniężne (czyli fakt przelania na wskazany przez zamawiającego rachunek określonej kwoty pieniężnej). Formy wadium wskazane w art. 45 ust. 6 pzp należy przy tym uznać za równoważne formie pieniężnej – każda z nich musi dawać zamawiającemu taką samą pewność, jaką daje wpłata przez wykonawcę pieniędzy na rachunek zamawiającego (zob. wyrok KIO z 9 września 2015 r., KIO 1858/15).

[...]

Małgorzata Filipek
wieloletni praktyk i autorka publikacji z zakresu zamówień publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; członek OSKZP i Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Ministrze Sprawiedliwości

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne