Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Cyfrowe platformy zakupowe

07 Listopad 2017 
Od 18 października 2018 r. do przeprowadzenia kompletnego zamówienia publicznego wymagane...

Fundusze norweskie i EOG

07 Listopad 2017 
Zakończyły się negocjacje dotyczące III edycji tzw. Funduszy norweskich i EOG. Do Polski...

Partnerstwo innowacyjne

07 Listopad 2017 
W związku z wprowadzonym w pzp nowym trybem, jakim jest partnerstwo innowacyjne, UZP...

Przetargi a offset

Data publikacji: 27-06-2017 Autor: Wojciech Pawłuszko

Offset przyjmuje zwykle formę narzucanej przez prawo danego kraju kooperacji między zagranicznym dostawcą sprzętu wojskowego i jego podwykonawcami a lokalnymi przedsiębiorstwami, jednostkami badawczymi i rządem.

W wielu krajach instytucja offsetu wzbudza duże kontrowersje zarówno wśród ekspertów, jak i w opinii publicznej. Z jednej strony ma ona bowiem zrekompensować danej gospodarce, krajowym przedsiębiorstwom oraz naukowym jednostkom badawczym transfer środków publicznych do zagranicznego dostawcy uzbrojenia lub sprzętu wojskowego w postaci pozyskania nowych technologii i zdolności przemysłowych. Z drugiej strony konieczność zastosowania off­setu w ramach danego zamówienia publicznego wpływa na wzrost ceny zakupu poszukiwanych przez zamawiającego systemów walki. Prowadzi również do zaburzenia konkurencji na rynku zbrojeniowym. Trudno także wycenić jego realną wartość, zwłaszcza gdy wśród jego elementów znajdują się prawa własności intelektualnej. Stosowanie offsetu jest też często wiązane przez organizacje międzynarodowe z zagrożeniem występowania korupcji1.

Definicja i podstawy prawne stosowania offsetu

Termin „offset” wywodzi się z języka angielskiego. Oznacza dosłownie „równoważyć”, „rekompensować”, „potrącać wzajemnie”2. Offset stanowi instrument polityki gospodarczej danego rządu, a jego historia sięga lat 30. XX wieku3. Przyjmuje on zwykle formę narzucanej przez prawo danego kraju kooperacji między zagranicznym dostawcą sprzętu wojskowego i jego podwykonawcami a lokalnymi przedsiębiorstwami, jednostkami badawczymi i rządem4.

W polskim porządku prawnym offset jest regulowany przede wszystkim przez ustawę z dnia 26 czerwca 2014 r. o niektórych umowach zawieranych w związku z realizacją zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa (dalej: ustawa offsetowa). Zastąpiła ona ustawę z dnia 10 września 1999 r. o niektórych umowach kompensacyjnych zawieranych w związku z umowami dostaw na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa.

Ponadto przepisy dotyczące offsetu znajdują się w aktach wykonawczych do ustawy offsetowej: w rozporządzeniach Rady Ministrów oraz szeregu decyzji wydawanych przez Ministra Obrony Narodowej. Wśród źródeł prawa w obszarze offsetu warto też wskazać art. 346 ust. 1 lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TfUE), Komunikat Wyjaśniający Komisji Europejskiej z 2006 r. w sprawie zastosowania tego artykułu Traktatu w zakresie zamówień publicznych w dziedzinie obronności5 oraz obowiązujący od 1 lipca 2009 r. niewiążący Kodeks Postępowania w Zakresie Offsetu (ang. Code of Conduct on Offsets) przygotowany przez Grupę Roboczą ds. Offsetu przy Europejskiej Agencji Obrony (ang. European Defence Agency – EDA).

Od 2014 r. polskie prawo dopuszcza stosowanie jedynie tzw. offsetu bezpośredniego, czyli kierowanego wyłącznie do przemysłu zbrojeniowego. Za obszar offsetu odpowiada Minister Obrony Narodowej wspomagany przez Biuro do spraw Umów Offsetowych działające w ramach struktur resortu (wcześ­niej Minister Rozwoju wspomagany przez Departament Programów Offsetowych). Ustawa offsetowa definiuje offset jako kooperację między Skarbem Państwa i offsetobiorcą a zagranicznym dostawcą, konieczną do utrzymania lub ustanowienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej potencjału w zakresie zdolności produkcyjnych, serwisowych i obsługowo-naprawczych, a także innych, niezbędnych z punktu widzenia ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państwa, polegającą w szczególności na przekazaniu technologii, know-how wraz z przeniesieniem autorskich praw majątkowych lub korzystania z utworu na podstawie udzielonej licencji w celu zapewnienia wymaganej przez Skarb Państwa niezależności od zagranicznego dostawcy. W praktyce Ministerstwo Obrony Narodowej stanęło na stanowisku, że realizacja projektów związanych z offsetem ma służyć rozbudowie potencjału krajowych przedsiębiorstw zbrojeniowych, które mają uzyskać zdolności do:

„1) w pełni samodzielnego odtworzenia właściwego poziomu sprawności i niezawodności pozyskiwanego sprzętu wojskowego poprzez serwisowanie i działania obsługowo-naprawcze wszystkich jego elementów na poziomie zakładowym (Depot Level) oraz dokonywania jego reintegracji (przywracania założonej konfiguracji) i recertyfikacji;
2) produkcji sprzętu wojskowego oraz budowy poszczególnych podsystemów i elementów, co oznacza w praktyce zaangażowanie offsetobiorcy w dostawy dla Sił Zbrojnych RP oraz jego potencjalne włączenie w łańcuch dostaw zagranicznego offsetodawcy;
3) rozwijania elementów pozyskiwanego sprzętu wojskowego w celu utrzymania ich konfiguracji odzwierciedlającej rozwój oraz postęp techniki i technologii, jak również zmiany wymagań operacyjnych pola walki”6.

[...]

Wojciech Pawłuszko
aplikant radcowski przy OIRP w Warszawie, związany z zespołem zbrojeniowym kancelarii prawnej SLS Seredyński, Sandurski oraz portalem zbrojeniowym Defence24.pl; pomysłodawca i współautor komentarza do ustawy offsetowej z 2014 r
.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne