Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Pakiet wolnościowy

27 Listopad 2019 
Prawo budowlane ma się stać proobywatelskie, deregulacyjne i wolnościowe – taki cel...

Realizacja programów unijnych

27 Listopad 2019 
Portal Funduszy Europejskich opublikował dane dotyczące postępów w realizacji programów...

Zmiana ustawy o zasadach...

27 Listopad 2019 
6 listopada 2019 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zasadach...

Ochrona tajemnicy

Data publikacji: 05-08-2016 Autor: Kamil Stolarski, Konrad Majewski
Tagi:    ppp   fidic

W świetle artykułu 266 kodeksu karnego funkcjonariusz publiczny może zostać pozbawiony wolności nawet na trzy lata. Wyjaśniamy, jakie czyny wiążą się z realną groźbą poniesienia takiej kary.

Artykuł 266 ustawy Kodeks karny (dalej: kk) „penalizuje naruszenie szeroko rozumianej tajemnicy zawodowej i prywatnej (§ 1) oraz służbowej (§ 2)”1. Zgodnie z art. 266 § 1 kk ten, kto, wbrew przepisom ustawy lub przyjętemu na siebie zobowiązaniu, ujawnia lub wykorzystuje informację, z którą zapoznał się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. Tymczasem art. 266 § 2 kk stanowi, że funkcjonariusz publiczny, który ujawnia osobie nieuprawnionej informację niejawną o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” lub informację, którą uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych, a której ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech.

Tajemnica zawodowa i prywatna

Przestępstwo sankcjonowane w art. 266 § 1 kk jest tak zwanym przestępstwem indywidualnym co do czynu2. Oznacza to, że może je popełnić nie każdy, lecz tylko osoba, która zapoznała się z ujawnioną lub wykorzystaną informacją w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 marca 2013 r. (III KK 267/12) wskazał, że przy przestępstwie tym „rodzajowym przedmiotem ochrony jest dyskrecjonalność informacji, zaś przedmiotem ochrony bezpośredniej prawo zachowania określonych informacji w tajemnicy, przy czym obowiązek dyskrecji spoczywający na depozytariuszu informacji podyktowany może być potrzebą ochrony istotnego interesu prywatnego, stosunku zaufania łączącego dysponenta informacji z jej depozytariuszem, ale także prawidłowego wykonywania niektórych zawodów lub prowadzenia określonej działalności, w których szczególne znaczenie odgrywa stosunek zaufania”.

W przypadku tego przestępstwa o karalnym ujawnieniu lub wykorzystaniu informacji możemy mówić tylko wówczas, gdy do tego ujawnienia lub wykorzystania dojdzie wbrew przepisom kk lub przyjętemu zobowiązaniu. Tak więc do zachowania tajemnicy zawodowej zobowiązują chociażby przepisy regulujące funkcjonowanie takich zawodów jak: radca prawny, adwokat lub lekarz. Od norm wprowadzających obowiązek zachowania informacji w tajemnicy należy jednak odróżnić przepisy w sposób całościowy regulujące odpowiedzialność karną za naruszenie danego rodzaju tajemnicy3. Przykładem są tutaj: art. 49 ustawy Prawo prasowe, sankcjonujący naruszenie tajemnicy dziennikarskiej, oraz art. 171 ust. 5 ustawy Prawo bankowe, przewidujący odpowiedzialność karną w przypadku ujawnienia lub wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę bankową. Przepisy te odrębnie regulują kwestię odpowiedzialności karnej za naruszenie wskazanych w nich tajemnic i tym samym stanowią tzw. lex specialis (prawo szczególne) w stosunku do kk.

Ważne jest zobowiązanie

Drugim źródłem obowiązku zachowania tajemnicy, sankcjonowanego karnie, może być zgodnie z art. 266 § 1 kk przyjęte na siebie zobowiązanie. Będą to np. „sytuacje, gdy sprawcy powierzono tajemnicę dlatego, że zobowiązał się do zachowania jej w dyskrecji, choćby nie zobowiązywał go do tego konkretny przepis prawa”4. Zobowiązanie tego rodzaju może wynikać z umowy cywilnoprawnej5 (zresztą najczęściej z niej właśnie będzie ono wynikało6). Co istotne, treść takiego zobowiązania może w praktyce wynikać bezpośrednio z samej umowy, ale też może być odczytywana z uwzględnieniem przepisów prawa regulujących dany stosunek prawny czy też obowiązek zachowania pewnego rodzaju tajemnicy w określonych sytuacjach. 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne