Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

UZP o zamówieniach na...

11 Marzec 2021 
Zamówieniami publicznymi na innowacje określa się wszelkie zamówienia obejmujące zakup...

Wodny plac zabaw w Katowicach

11 Marzec 2021 
W Katowicach rozpoczyna się właśnie budowa wodnego placu zabaw na Osiedlu Tysiąclecia w...

Polska największym...

11 Marzec 2021 
Jak wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, eksport autobusów elektrycznych...

Tajne i ściśle tajne

Data publikacji: 06-05-2016 Autor: Kamil Stolarski
Tagi:    informacje niejawne

Istotą określenia danych informacji klauzulą „tajne” lub „ściśle tajne” jest zapobieganie ich nieuprawnionemu ujawnieniu. Wysokie sankcje za ujawnienie tych informacji są uzasadnione ich wagą.

Informacja jest istotnym dobrem, którego ranga wzrosła w ostatnich dziesięcioleciach. Od pewnego czasu mówi się wręcz o funkcjonowaniu społeczeństwa informacyjnego. Już w latach sześćdziesiątych XX wieku reprezentanci różnych nauk społecznych zaczęli dostrzegać, że model społeczeństwa informacyjnego opisuje głębokie zmiany nabierające prędkości w świecie rozwiniętych społeczeństw1. Choć czynione są starania na rzecz jak największej dostępności informacji, to nadal kwestia ograniczenia czy wręcz uniemożliwienia dostępności wielu z nich jest kluczowa dla władzy publicznej i podmiotów prywatnych. Jest to oczywiście jak najbardziej naturalne, gdyż z jednej strony zapewnienie tajności wielu danych jest niezbędne chociażby dla zagwarantowania np. bezpieczeństwa publicznego, a z drugiej strony – daje przewagę konkurencyjną wielu przedsiębiorstwom. Nie może zatem dziwić to, że informacja jest przedmiotem ochrony prawnej i to na gruncie niejednej dziedziny prawa. Najdalej idącą ochronę zapewnia prawo karne, a to z uwagi na powagę kształtowanych przez nie sankcji.

Odpowiedzialność karna

Centralnym aktem normatywnym regulującym prawo karne w Polsce jest ustawa Kodeks karny (dalej: kodeks karny, kk). Nie jest to jedyna ustawa, w której znajdziemy przepisy karne chroniące szeroko pojętą informację. Zawiera je też np. ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: uznk). Wracając do kodeksu karnego, interesującemu nas zagadnieniu został poświęcony cały rozdział XXXIII Przestępstwa przeciwko ochronie informacji. Znajdujące się tam przepisy można podzielić na pewne grupy. Przede wszystkim odróżnijmy:

 

  • przepisy przewidujące karalność za szeroko pojęte bezprawne udostępnianie informacji i wykorzystywanie ich dla własnych potrzeb (art. 265 kk, art. 266 kk, art. 267 § 4 kk; tutaj można także wymienić art. 23 uznk, art. 241 kk i art. 130 § 2 kk);
  • przepis, który przewiduje karalność za bezprawne uzyskanie dostępu do informacji (art. 267 § 1–3 kk);
  • przepisy przewidujące karalność za niszczenie, uszkadzanie, usuwanie lub zmianę zapisu informacji i za inne utrudnianie dostępu do informacji (art. 268 kk, art. 268a kk, art. 269 kk, art. 269a kk);
  • przepis, który przewiduje karalność za wytwarzanie, pozyskanie, zbywanie lub udostępnianie urządzeń lub programów komputerowych przystosowanych do popełniania określonych przestępstw przeciwko ochronie informacji (art. 269b kk).


Omówienie tych przepisów warto uporządkować według wagi chronionych przez nie informacji. Można ją łatwo określić, posiłkując się wielkością przewidzianej za naruszenie tych przepisów sankcji. Najbardziej sankcjonowane jest ujawnienie lub wykorzystanie informacji o klauzuli „tajne” lub „ściśle tajne” (dawniej: „informacje stanowiące tajemnicę państwową”). Nie uwzględniamy tutaj dość szczególnego przestępstwa określonego w art. 130 § 2 kk („(…) kto, biorąc udział w obcym wywiadzie albo działając na jego rzecz, udziela temu wywiadowi wiadomości, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż od lat 3”, przy czym, zgodnie z art. 130 § 1 kk, „(…) kto bierze udział w działalności obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”). Następnie należy wyróżnić informacje o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” (dawniej: „informacje stanowiące tajemnicę służbową”) oraz informacje posiadane przez funkcjonariusza publicznego, których ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes. Na koniec omówimy pozostałe informacje, których ujawnienie lub wykorzystanie jest sankcjonowane w art. 266 § 1 kk i art. 23 ust. 1 uznk. W niniejszym artykule uwagę poświęcimy przestępstwu ujawnienia lub wykorzystania informacji niejawnych o klauzuli „tajne” lub „ściśle tajne”.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne