Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ratowanie zabytkowych kopalni

03 Czerwiec 2020 
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono przygotowany przez Ministerstwo...

Unijna pomoc w dobie kryzysu

03 Czerwiec 2020 
Podczas debaty „Unia Europejska – odpowiedź na kryzys”, która odbyła się pierwszego dnia...

Kolejne zmiany w zamówieniach...

03 Czerwiec 2020 
Rada Ministrów 20 maja przyjęła projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów...

Stosowanie komunikatu KE

Data publikacji: 01-10-2014 Autor: Paweł Nowicki

Jak należy interpretować komunikat wyjaśniający wydany przez Komisję w sprawie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych?

Mimo że ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) obowiązuje już od 10 lat, to jej stosowanie nadal generuje olbrzymie problemy w praktyce, zarówno wśród zamawiających, jak i wśród wykonawców. Ustawa ta, poddawana licznym zmianom, już dawno utraciła wewnętrzną koherencję, a w jej obrębie wprowadzono wiele nie do końca precyzyjnych i jasnych przepisów. Co więcej, Krajowa Izba Odwoławcza stara się zapewne, jak może, ale jej działalność orzecznicza w wielu przypadkach, zamiast klarować sporne sytuacje, wprowadza jedynie więcej zamętu i niepewności. Jeśli już samo zrozumienie i stosowanie krajowego prawa zamówień publicznych stwarza duże problemy, to co można powiedzieć o uwzględnianiu elementów unijnego systemu zamówień publicznych w bieżącej działalności instytucji zamawiających oraz wykonawców?

Prawo pierwotne UE i orzecznictwo

Wiele osób zapomina, że krajowy system zamówień publicznych jest elementem większej całości. Polskie prawo zamówień publicznych stanowi wypadkową prawa zamówień publicznych Unii Europejskiej, a pzp jako akt prawny implementuje unijne prawo wtórne, w postaci tzw. dyrektyw zamówieniowych. Dyrektywy zamówieniowe to jednak nie wszystko, ponieważ są one zakorzenione w tzw. prawie pierwotnym Unii Europejskiej, a w szczególności w przepisach Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TfUE lub Traktat). Należy pamiętać, że uregulowanie zasad związanych z prawem zamówień publicznych w dyrektywach miało miejsce m.in. dlatego, że przepisów prawa pierwotnego zawartych w traktatach nie dało się zastosować w praktyce, ze względu na ich zbyt generalny i abstrakcyjny charakter. Tak więc normy traktatowe mają charakter nadrzędny w stosunku do przepisów dyrektyw, które z kolei doprecyzowują postanowienia traktatów.

Unijny system zamówień publicznych jest jednak bardziej skomplikowany: dyrektywy oraz prawo pierwotne Unii Europejskiej są interpretowane w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał), które również należy w swojej praktyce uwzględnić. Do tego wszystkiego trzeba dodać jeszcze różne stanowiska Komisji Europejskiej (dalej: Komisja): od wiążących prawnie decyzji (chociażby w zakresie pomocy publicznej) po akty tzw. soft law, a więc komunikatów, wyjaśnień itd., które – co do zasady – powinny wskazywać uczestnikom rynku zamówień publicznych dobre praktyki i rozwiązania,
zdarza się jednak, że wprowadzają duże komplikacje.

Problematyczny komunikat

Jednym z dokumentów w zakresie zamówień publicznych, który wzbudził na tyle duże kontrowersje, że został zaskarżony do Trybunału, jest Komunikat wyjaśniający Komisji dotyczący prawa wspólnotowego obowiązującego w dziedzinie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych1 (dalej: komunikat wyjaśniający). Komisja przedstawia w nim własne rozumienie orzecznictwa Trybunału dotyczącego zastosowania postanowień TfUE w zakresie rynku wewnętrznego przy udzielaniu zamówień publicznych nieobjętych zakresem dyrektyw zamówieniowych, czyli np. zamówień o wartości poniżej wartości progowych (od których mają zastosowanie przepisy dyrektyw zamówieniowych) oraz tzw. zamówień niepriorytetowych.

 

Zamówienie musi być udzielone zgodnie z zasadami wynikającymi z TfUE w celu zapewnienia uczciwych warunków konkurencji wszystkim podmiotom gospodarczym wyrażającym zainteresowanie zamówieniem.

Problem sprowadza się właściwie do tego, że TfUE nie zawiera przepisów, które bezpośrednio dotyczą zamówień publicznych. Jednocześnie Trybunał wielokrotnie wskazywał, że dyrektywy zamówieniowe nie obejmują wszystkich rodzajów zamówień. Jak jednak wynika z orzecznictwa Trybunału, instytucje zamawiające mają obowiązek przestrzegać postanowień i zasad wynikających z TfUE, gdy zawierają umowy w ramach zamówień publicznych objętych jego zakresem. W katalogu tych zasad znajdują się fundamentalne przepisy prawa UE dotyczące: swobodnego przepływu towarów, swobody prowadzenia działalności gospodarczej, swobody świadczenia usług, niedyskryminacji i równego traktowania, przejrzystości, proporcjonalności oraz wzajemnego uznawania. To właśnie te zasady i związane z nimi orzecznictwo Trybunału stały się podstawą komunikatu wyjaśniającego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne