Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modernizacja dróg łączących...

31 Grudzień 2019 
O blisko 12 mln euro wzrosną inwestycje w infrastrukturę drogową na polsko-słowackim...

Zamówienia z branży IT dla...

31 Grudzień 2019 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który ma ponad 24 mln klientów, ma też największy system...

Centrum Usług Społecznych

31 Grudzień 2019 
Usługi społeczne są ważnym obszarem inwestycji finansowanych z Funduszy Europejskich.

Kaucja na zabezpieczenie

Data publikacji: 02-06-2014 Autor: Kamil Stolarski, Karol Zawiślak
Autor: Rys. B. Brosz

Instytucja kaucji na zabezpieczenie należytego wykonania umowy stosowana jest m.in. w umowach o roboty budowlane. Jej charakter prawny często rodzi wątpliwości i może być różnie określany.

Do dzisiaj nie ma pogłębionego studium, które dotyczyłoby charakteru prawnego kaucji, określanej często w orzecznictwie i literaturze mianem gwarancyjnej. Wszelkie wypowiedzi w tym temacie pojawiały się jedynie niejako przy okazji analizy innych zagadnień, najczęściej związanych z prawem upadłościowym i podatkowym. Na przykład Sąd Apelacyjny (dalej: SA) w Poznaniu, oceniając, czy do umowy kaucji gwarancyjnej znajdował zastosowanie nieobowiązujący już art. 39 § 1 rozporządzenia z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe, uznał, że kaucja nie stanowi umowy wzajemnej (wyrok SA w Poznaniu z 11 kwietnia 2006 r., I ACa 1168/05). Bardzo pobieżnie o charakterze takiej kaucji wypowiedział się także Sąd Najwyższy (dalej: SN) w wyroku z 17 grudnia 2008 r. (I CSK 258/08): „w świetle treści art. 647 k.c. zawierającego definicję ustawową umowy o roboty budowlane postanowienia dotyczące udzielenia gwarancji na wykonane roboty oraz dotyczące tzw. kaucji gwarancyjnej będącej zabezpieczeniem kosztów usunięcia wad z tytułu rękojmi i gwarancji nie sposób zaliczyć do elementów przedmiotowo istotnych umowy o roboty budowlane”. Następnie zaś w wyroku z 17 lipca 2009 r. (IV CSK 83/09) SN podkreślił, że: „jeżeli strony umowy o roboty budowlane postanowiły, że wykonawca udziela gwarancji na wykonane roboty i tworzona jest tzw. kaucja gwarancyjna będąca zabezpieczeniem kosztów usunięcia wad z tytułu rękojmi czy gwarancji, to takie postanowienia, jako nienależące do przedmiotowo istotnych postanowień umowy o roboty budowlane, powinny być traktowane jako osobna umowa stron regulująca ich stosunki wynikające z ustawowej rękojmi lub gwarancji wykonawcy robót budowlanych”. Stanowisko sądu rodzi jednak wątpliwości. To, że ustanowienie kaucji na zabezpieczenie nie stanowi niezbędnego składnika umowy o roboty budowlane, wcale bowiem nie oznacza, że musi ono stanowić odrębną umowę1.

W sensie prawnym przez pojęcie kaucji na zabezpieczenie należy rozumieć:

 

  1. umowne potrącenie wierzytelności dającego zabezpieczenie o zapłatę części wynagrodzenia za dzieło, roboty budowlane z przysługującą zamawiającemu wierzytelnością o udzielenie zabezpieczenia;
  2. uregulowanie wymagalności części wynagrodzenia należnego wykonawcy;
  3. formę zabezpieczenia o charakterze rzeczowym.


Właściwie każda z tych definicji jest dopuszczalna. Ostatnia jest najbardziej kontrowersyjna, ale i z niektórych względów najbardziej atrakcyjna. To, jak interpretowane będą poszczególne klauzule, zależy w praktyce od ich treści, a także od treści innych postanowień umownych.

Kaucja jako kompensata wierzytelności

Koncepcja, zgodnie z którą kaucja na zabezpieczenie oznacza umowne potrącenie wierzytelności, będzie do przyjęcia zwłaszcza w przypadku, gdy strony umieszczą w umowie – wprost i odrębnie od wskazania innych obowiązków – zobowiązanie wykonawcy do udzielenia zabezpieczenia. W praktyce najczęściej dopiero po zamieszczeniu takiej klauzuli ogólnej strony precyzują, w jaki sposób można takiego zabezpieczenia udzielić.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne