Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Velostrada na Górnym Śląsku

01 Kwiecień 2020 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) przygotowuje budowę bezkolizyjnej trasy...

Jawne otwarcie ofert a...

01 Kwiecień 2020 
W związku z sytuacją zagrożenia epidemiologicznego u zamawiających pojawiają się pytania...

Jak wprowadzać zmiany do umów...

01 Kwiecień 2020 
W trakcie prac nad nowym pzp wykonawcy wskazywali, że większa elastyczność w zakresie...

Kaucja na zabezpieczenie

Data publikacji: 02-06-2014 Autor: Kamil Stolarski, Karol Zawiślak
Autor: Rys. B. Brosz

Instytucja kaucji na zabezpieczenie należytego wykonania umowy stosowana jest m.in. w umowach o roboty budowlane. Jej charakter prawny często rodzi wątpliwości i może być różnie określany.

Do dzisiaj nie ma pogłębionego studium, które dotyczyłoby charakteru prawnego kaucji, określanej często w orzecznictwie i literaturze mianem gwarancyjnej. Wszelkie wypowiedzi w tym temacie pojawiały się jedynie niejako przy okazji analizy innych zagadnień, najczęściej związanych z prawem upadłościowym i podatkowym. Na przykład Sąd Apelacyjny (dalej: SA) w Poznaniu, oceniając, czy do umowy kaucji gwarancyjnej znajdował zastosowanie nieobowiązujący już art. 39 § 1 rozporządzenia z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe, uznał, że kaucja nie stanowi umowy wzajemnej (wyrok SA w Poznaniu z 11 kwietnia 2006 r., I ACa 1168/05). Bardzo pobieżnie o charakterze takiej kaucji wypowiedział się także Sąd Najwyższy (dalej: SN) w wyroku z 17 grudnia 2008 r. (I CSK 258/08): „w świetle treści art. 647 k.c. zawierającego definicję ustawową umowy o roboty budowlane postanowienia dotyczące udzielenia gwarancji na wykonane roboty oraz dotyczące tzw. kaucji gwarancyjnej będącej zabezpieczeniem kosztów usunięcia wad z tytułu rękojmi i gwarancji nie sposób zaliczyć do elementów przedmiotowo istotnych umowy o roboty budowlane”. Następnie zaś w wyroku z 17 lipca 2009 r. (IV CSK 83/09) SN podkreślił, że: „jeżeli strony umowy o roboty budowlane postanowiły, że wykonawca udziela gwarancji na wykonane roboty i tworzona jest tzw. kaucja gwarancyjna będąca zabezpieczeniem kosztów usunięcia wad z tytułu rękojmi czy gwarancji, to takie postanowienia, jako nienależące do przedmiotowo istotnych postanowień umowy o roboty budowlane, powinny być traktowane jako osobna umowa stron regulująca ich stosunki wynikające z ustawowej rękojmi lub gwarancji wykonawcy robót budowlanych”. Stanowisko sądu rodzi jednak wątpliwości. To, że ustanowienie kaucji na zabezpieczenie nie stanowi niezbędnego składnika umowy o roboty budowlane, wcale bowiem nie oznacza, że musi ono stanowić odrębną umowę1.

W sensie prawnym przez pojęcie kaucji na zabezpieczenie należy rozumieć:

 

  1. umowne potrącenie wierzytelności dającego zabezpieczenie o zapłatę części wynagrodzenia za dzieło, roboty budowlane z przysługującą zamawiającemu wierzytelnością o udzielenie zabezpieczenia;
  2. uregulowanie wymagalności części wynagrodzenia należnego wykonawcy;
  3. formę zabezpieczenia o charakterze rzeczowym.


Właściwie każda z tych definicji jest dopuszczalna. Ostatnia jest najbardziej kontrowersyjna, ale i z niektórych względów najbardziej atrakcyjna. To, jak interpretowane będą poszczególne klauzule, zależy w praktyce od ich treści, a także od treści innych postanowień umownych.

Kaucja jako kompensata wierzytelności

Koncepcja, zgodnie z którą kaucja na zabezpieczenie oznacza umowne potrącenie wierzytelności, będzie do przyjęcia zwłaszcza w przypadku, gdy strony umieszczą w umowie – wprost i odrębnie od wskazania innych obowiązków – zobowiązanie wykonawcy do udzielenia zabezpieczenia. W praktyce najczęściej dopiero po zamieszczeniu takiej klauzuli ogólnej strony precyzują, w jaki sposób można takiego zabezpieczenia udzielić.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne